SOP (standard operating procedures )

به معنای روش استاندارد آزمایش می باشد که در هر آزمایشگاه برای انجام بهینه آزمایشها و جلوگیری از ایجاد خطا اجرا می گردد.

با مطالعه این دستورالعمل، اپراتورهای آزمایشگاه می توانند آشنایی کامل نسبت به آزمایشی که انجام می دهند داشته باشند و آزمایش به روش استاندارد و آخرین اطلاعات و اصلاحات انجام شود

معمولا در هر آزمایشگاه زونکن SOP وجود دارد و اپراتور آزمایشگاه با مراجعه به آن ، طبق روش کار مندرج در   SOP  شروع به انجام آزمایش می کند؛

به زبان ساده SOP  روش کار برای انجام یک آزمایش است.

روش آزمون و نحوه تهیه محلول های مورد نیاز و تنظیمات دما و فشار دستگاه مورد استفاده ، نحوه محاسبات و نتیجه گیری موارد مهم SOP  است؛ این دستور العمل با توجه به فایل های استاندارد ملی و USP-NF تدوین می شود و در تاریخ های مشخص نیاز به بازنگری و اصلاح طبق آخرین استانداردها و متدها دارد و در فرمت مشخص هر آزمایشگاه نوشته می شود.

روش اجرایی استاندارد (SOP) یک دستورالعمل اجباری است. تغییر در این دستورالعمل زمانی مجاز است، که شرایط آن مستند شود. از جمله اینکه چه کسی می تواند اجازه این کار را بدهد و روش انجام آن دقیقاً چگونه خواهد بود. نسخه اصل SOP  باید در یک مکان امن قرار گیرد و نسخه های کار باید در دسترس باشند و با مهر و یا امضای افراد مجاز اصالت آن احراز شود.

روش اجرایی استاندارد را می توان به چندین نوع دسته بندی کرد. تعدادی از انواع مهم SOP عبارتند از:

1. SOP  های اساسی- این دستورالعمل ها نحوه تهیه  انواع دیگر SOP ها را ارائه می دهد.
2.  SOP های متدیک- این نوع یک روش آزمون کامل یا روش تحقیق را توصیف می کنند.
3. SOP  برای اقدامات احتیاطی ایمنی.
4. روشهای استاندارد برای ابزار، دستگاه و سایر تجهیزات.
5. SOP برای روشهای آنالیز.
6. SOP برای تهیه معرف ها.
7. SOP برای دریافت و ثبت نمونه.
8. SOP برای تضمین کیفیت.
9. SOP برای بایگانی و نحوه رسیدگی به شکایات.

آنچه در این مقاله مورد تاکید ماست ، SOP  های متدیک که روش آزمون است و  SOP برای روشهای آنالیز می باشد.

روند تهیه SOP در آزمایشگاه

نگارش  SOPتوسط افراد حرفه ای مسلط به کار مثل سرپرست آزمایشگاه وکارکنان آزمایشگاه انجام می شود که برای تهیه روش اجرایی استاندارد زیر نظر مسئول فنی تلاش می کنند.

مسئول فنی وجود یا عدم وجود SOP را بررسی میکند. اگر SOP وجود نداشت، عنوان و نویسنده در سیستم ثبت وارد می شوند و شماره ثبت جدیدی را تعیین می کند.

در مورد SOP های مربوط به روش آزمون یا دستگاه، نویسنده از یک یا چند همکار که تسلط کامل به آزمایش و دستگاه دارند، می خواهد که مراحل اجرایی  SOP را روی دستگاه تست کنند و آزمایش را انجام دهند.

پس از انجام آزمون، SOP برای پذیرش به مدیر SOP ارائه می شود. تجدید نظر در SOP ها از همین روال پیروی می کند

برای آشنایی با نحوه نگارش SOP می توانید مقاله نحوه نوشتن SOP را به دقت مطالع کنید.

لینک مقاله : نحوه نوشتن sop

در منو آزمایشگاه، در بخش بانک SOP ، علاءالدین شو 80 نمونه SOP مدون برای مطالعه و استفاده شما همکاران شیمیست آماده کرده است:

HPLC  SOP:

1-اندازه گيري كافيين در انواع قهوه

2-اندازه گیری نگهدارنده های سوربات و بنزوات

3- اندازه گيري اكراتوكسين A در غلات و حبوبات

4- اندازه گيري آفلاتوكسين هاي گروه‏هاي B و G

5- اندازه گيري آفلاتوكسين M₁ در شير

6- اندازه گيري زيرالنون در غلات

7- اندازه گيري داكسي نيوالنول در غلات

جهت شرکت در دوره حضوری و دوره آفلاین hplc روی لینک های زیر بزنید.

لینک دوره حضوری

لینک دوره آفلاین

GC SOP:

1- اندازه گیری میزان استرول های خاص و استرول تام

2- آماده سازی متیل استرهای اسید های چرب

3-تعیین درصد کمی ترکیبات در اسانس های آرایشی بهداشتی

4- تعیین درصد کمی ترکیبات در اسانس های غذایی

5- اندازه گیری باقیمانده سموم در مواد غذایی

6- اندازه گیری 1و4 دی اکسان

 

جهت شرکت در دوره حضوری و دوره آفلاین  GC روی لینک زیر( بخش دوره های مهارت محور) بزنید.

لینک دوره های مهارت محور

 

 SOP جذب اتمی:

1- اندازه گیری ارسنیک در مواد غذایی

2- اندازه گیری ارسنیک در مواد آرایشی و بهداشتی

3- اندازه گیری آهن، مس و روی در ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ

4- اندازه گیری جیوه در مواد غذایی

5- اندازه گیری جیوه در ﻣﻮادآرایشی و بهداشتی

6- اندازه گیری سرب و کادمیوم در مواد غذایی

7- اندازه گیری ﺳﺮب وکادمیم در مواد آرایشی و بهداشتی

جهت شرکت در دوره حضوری و دوره آفلاین   GC روی لینک زیر بزنید.

دوره حضوری

 SOP ماده اولیه:

 Assay-1 پارابن ها

2- درصد خلوص متیل پارابن

3- اندازه گیری ماده فعال سدیم لوریل سولفات

جهت مشاهده ویدئو آزمایش کلیک کنید:

آزمایش ماده فعال

4- اندازه گیری ماده فعال بتائین

5- اندازه گیری Na₂SO₄ به روش وزنی

6- اندازه گیری Na₂SO₄ به روش یون‌سنجی

7-کنترل کیفیت کلسیم هیدروکسید FCC

8- اندازه گیری درصد خلوص گلیسیرین

9- اندازه گیری Free Glycolat با اسپکتروسکوپی

10- اندازه گیری میزان سیلیس

11- اندازه گیری منیزیم نیترات

12- اندازه گیری درصد آهن در Iron Oxide

13- اندازه گیری مواد محلول در آب در iron oxide

14- اندازه گیری NaCl و Cl^–

15- تعیین درصد مواد نامحلول در آب و حلال های دیگر

16- شناسایی پودر تالک در مواد اولیه و محصولات

  SOPمواد آرایشی بهداشتی:

1- تعیین عدد زئین

2- اندازه گیری گلیسرین

3- اندازه گیری اکسید روی

4- اندازه گیری مواد آنیونی در شامپو

5- اندازه گیری مواد آمفوتر در شامپو

6- استخراج الکلی

7- اندازه گیری مواد نامحلول در آب

8- اندازه گیری مواد نامحلول در الکل

9- درصد خاکستر سولفاته

10- تعیین درصد خاکستر

11- اندازه گیری کلر فعال در سفید کننده

12- تعیین مقدار اسید در مایع جرمگیر

13- کدورت

14- تشخیص مواد اکسیدان در مایعات ظرفشوئی

SOP  مواد غذایی:

5 آزمایش عسل:

1-اندازه گیری قند ساکاروز

2-اندازه گیری قند احیا و ساکاروز در عسل

3-اندازه گیری نسبت فروکتوز به گلوکز در عسل

4-اندازه گیری رطوبت در عسل به روش رفراکتومتری

5-اندازه گیری خاکستر عسل

برای آموزش نحوه انجام آزمایش ها، دوره آزمایش های مهم مواد غذایی را تهیه کنید:

لینک آزمایش های مهم مواد غذایی

6- روش های آزمون گلاب

7- اندازه گیری فیبر خام

8- اندازه گیری میزان نشاسته

9- اندازه گیری میزان پروتئین

10- اندازه گیری نیتروژن به روش کجلدال

11- اندازه گیری میزان چربی به روش سوکسله

12- اندازه گیری میزان چربی به روش ژربر

13- اندازه گیری کافئین چای

14- اندازه گیری عصاره آبی چای

15- اندازه گیری نیترات و نیتریت در مواد غذایی

16- اندازه گیری میزان نیتریت

17- اندازه گیری نمک

18- اندازه گیری pH مواد غذایی

19- دانسیته جامدات

20- دانسیته مایعات

21- اندازه گیری بریکس مواد

22- اندازه گیری چرخش نوری

23- اندازه گیری خاکستر کل

24- اندازه گیری خاکستر غیر محلول در اسید

25- اندازه گیری قلیائیت خاکستر محلول در آب

برای مشاهده ویدئو نحوه انجام آزمایش های زیر روی لینک بزنید

 آزمایشگاه مواد غذایی

26- اندازه گیری عدد پراکسید

27- اندازه گیری اندیس اسیدی

28- اندازه گیری اندیس صابونی

29- اندازه گیری عدد هیدروکسیل

30- اندازه گیری اندیس یدی